Copyright © 2002/ 2004: Het Prieeltje Online.  All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden
gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn
trademarks van  Het Prieeltje v.z.w., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België).  Tel. 013/33.55.16.  Deze site kan best worden bekeken
met en werd speciaal geconcipieerd voor  de standaardschermresolutie van 800 x 600.  
Schrijven over poëzie en geneeskunde betekent spreken over poëzie en
genezing, en terugkeren naar de studie van de Westerse beschaving vanuit
onze roots in Griekenland.  De oude dichters blijven immers onze wereld
boetseren.  Aristoteles poneerde toen reeds: “Een gedicht moet een plot
hebben, mooi zijn, een eenheid vormen, symmetrisch zijn en vol actie en
essentieel handelen over het universele.” Horatius noemde poëzie een
honorabele en veeleisende kracht die in staat is een raadsheer een hoge rang
te doen verwerven in de cultuur van de natie.  Tacitus bestempelde de poëzie
als een tuin van verfrissing en verrukking en als een asiel van de droom om te
ontsnappen aan de drukte van het dagelijkse leven.  Longinus tenslotte stelde
dat poëzie mensen van welke leeftijd of aard ook gelukkig maakt doorheen
de eeuwen.  Athene werd beschouwd als de stad van de intellectuele vorsing
gebaseerd op de rede terwijl voor Plato deze intellectuele queeste werd  
aangevuld met de filosofie. Pindarus (518-445 v. C) wees erop dat poëzie als
een ernstig publiek gegeven de ware hoeksteen is van de opvoeding, het
burgerlijk leven en de godsdienst omdat zij haar inspiratie vindt bij de goden
en de muzen.  De Grieken hebben ons trouwens geleerd dat het
hoofdvoorwerp van de poëzie de mensen zijn, het leven en de dood.  
Gewezen Marshall McLuhan zei eens: “Een gedicht of een schilderij is in alle
opzichten een leerschool voor het beheersen van het perceptie- en
beoordelingsvermogen.”  Friedrich Schiller had het over de Griekse geest en
het edel menswordingsproces “wanneer mensen broeders worden door een
overweldigende wederzijdse sympathie die hen allen telkens opnieuw oplost
in een enkel gemeenschappelijk ras, zichzelf vergetend en de wereld, en
reikend naar de hemelse oorsprong van hun echte menszijn.”  Dit herinnert
ons aan Isaiah’s uitroep: “Ik dank U voor het wonder van mijn zijn, Heer.”
Voortbordurend op deze gedachtegang citeren we het werk “Poetry the
healer” van Dr. Jack Leedy, M.D., directeur van het “Poetry Therapy
Center, New York”, die schrijft dat de mensheid poëzie steeds heeft gebruikt
voor genezingsdoeleinden in elk land, elke taal en elke eeuw en dat deze
natuurlijke genezingsbron voor iedereen toegankelijk is.  Hij verwijst
daarvoor naar Plat die als een van de eersten de natuurlijke genezingskracht
van poëzie vermeldde waar hij stelde dat “de dichter die zingt niet bezeten is
door de kunst, maar door een goddelijke kracht”.  Hij gaat verder in die zin:
“Daarom neemt God de geesten van de dichters tot zich, gebruikt ze als zijn
herauten zoals hij ook doet met heilige profeten en waarzeggers, om aldus te
bereiken dat men, de dichters, niet hoort spreken met hun eigen stem maar
met die van God zodat God zelf overkomt als de spreker en ... met de
mensen spreekt door hen.” Dr. Arthur Lerner, Ph. D. van het “Poetry
Therapy Institute” in Californië zegt dat “ poëzie de gevoelens raakt - en peilt
naar het hart; zij is de wondermooie zelf-expressie, die we allen nodig
hebben. “
In herstellingsoorden : “ondervinden we dat een therapie met poëzie oudere
mensen terug alert maakt, en hen doet ontwaken uit hun prangend verleden
en de communicatie met anderen terug herstelt.”  Hij is van oordeel dat grote
instellingen een “residentiële dichter” zouden moeten in huis halen, zoals
bedrijven dat doen met hun staf psychologen om de groepsactiviteit te
bevorderen.  Hij meent dat poëzie een raam opent op onszelf, omdat een
gedicht onszelf laat zien vanuit het perspectief van taal en klank.  Tijdens een
van sessies in poëzieworkshops - vertrouwde een vrouw mij toe dat zij haar
echtgenoot, een befaamd wetenschapper van de universiteit van Berkeley,
was verloren. Sindsdien voelde ze zich zo nutteloos dat ze ernstig overwoog
zich van het leven te beroven.  Maar naast haar bed lag pen en papier, dat zij
gebruikte om gedichten te schrijven waarna zij resoluut de lust om nog een
wanhoopsdaad te verrichten verloor.  Na de werksessie besloot zij naar
Israël te gaan om Engels als tweede taal te onderrichten.  
GustawaStendig-Lindberg van de Mirian Felican Lindberg Memorial
Foundation of Ramat Aviv zegt het aldus: “Een dichter als ideële filosoof zal
proberen dieper te boren naar de natuur van de dingen dan een materialist zal
doen daar waar hij constant op zoek is naar de betekenis van de
gebeurtenissen en van zijn gevoelens, die symbool staan voor meer
fundamentele waarheden dan deze bestudeerd door wetenschappers.”
We ervaren in onze maatschappij dat er overheidssubsidies in het leven
geroepen worden voor praktisch alles en iedereen behalve voor de kunsten,
hierbij vergetend dat deze laatste moeten worden begrepen als een
noodzakelijk verlengstuk van de opleiding en de opvoeding.  Zo zijn ook
poëzie en muziek in dezelfde mate van vitaal belang voor de spirituele balans
van de geest van de samenleving.
Indien ook maar een persoon een bestaansreden vindt in de poëzie, en
daardoor afziet van de kwaal van zelfmoord, moeten we de reële waarde
ervan erkennen in onze maatschappij.  Zo weten we dat de meest zuivere
vorm van poëzie al te vinden is in de psalmen en later ook in de 150
sonnetten van Shakespeare.  De “Canticle of the Sun” werd geschreven door
Francis op zijn doodsbed en wordt nu over heel de wereld massaal
voorgedragen wat toch een bewijs levert dat poëzie het voorrecht is van de
gewone mens, zoals Mark Shea beweert die verder gelooft dat het daarom is
dat God de mensheid dient en niet uitbuit.  Hij gaat verder aldus: “We zijn”,
zegt apostel Paulus, “zijn poema tot leven gebracht in Jezus Christus om
goede werken te doen” (Eph. 2:10).  Het is aan onze wereldlijke dichters om
gevolg te geven aan de oproep van Thomas Merton waar hij zegt: “Een goed
gedicht verwekt een levenservaring die niet kan worden bereikt door gelijk
welk ander samenspel van woorden.  Daarom is het een entiteit dat bestaat
op zichzelf, tevens begenadigd met een individualiteit waardoor het zich
onderscheidt van elk ander kunststuk.”  
Zoals alle grote kunstwerken, blijken echte gedichten in staat een geheel eigen
leven te leiden.  Wij moeten nu net deze innerlijke kern van de individualiteit
uitgestraald als een levende ziel proberen te ontdekken in de boodschap die
de dichters aan de wereld proberen mede te delen.
Laten wij, dichters en kunstenaars, besluiten binnen te dringen met onze
poëzie in de wereldwijde instellingen, wetende dat het 3de millennium ons
opwacht.  Laten wij de poëzie gebruiken om de troebele waters te stillen die
opborrelen op onze aardse planeet door God geschapen ter ere van ons
geluk.  Laat ons de poëzie bekend maken bij de volgende generaties.  
Griekenland maant ons immers aan dit te doen bij monde van Pindarus om in
zijn naam iets achter te laten en zo de nieuwe generaties te bewijzen dat we er
waren.


terug naar boven
POEZIE EEN MEDICIJN ?
door Rosemary C. Wilkinson  
vertaald door Henri Thijs