Copyright © 2002/ 2008: Het Prieeltje Online. All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden
gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn
trademarks van Het Prieeltje., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België). Tel. 013/33.55.16. Deze site kan best worden bekeken met
en werd speciaal geconcipieerd voor de standaardschermresolutie van 800 x 600.
DE MEEST BEKENDE DICHTER VAN DE "NIEUWE
LITERAIRE BEWEGING IN MALTA"
Immanuel Mifsud werd geboren in Malta in 1967. Hij heeft vijf
poëziebundels gepubliceerd, waaronder ook een bundel
reisgedichten KM (2005) in een tweetalige editie met vertalingen
van Maria Grech Ganado en een bundel CONFIDENTIAL REPORTS
(2005) met vertalingen van Maurice Riordan en Adrian Grima. Hij
publiceerde ook vijf verhalen bundels waaronder het beruchte L-
1steyeijer Strambi ta’Sara Sue Sammut dat de nationale literaire
prijs won in 2002 en de erg controversiële bundel Kimika
(Scheikunde). Mifsud wordt algemeen beschouwd als een van de
meest vooraanstaande auteurs van de hedendaagse Maltese
literatuur.
De term “Maltese literatuur” verwijst eigenlijk naar de literatuur
geschreven in het Maltees, een Semitische taal die haar oorsprong
vindt bij de komst van de Arabieren op Malta in 870 n.C. en die
achtereenvolgens werd beïnvloed door het Italiaans, Siciliaans en
meer recent het Engels. Sommige Maltese auteurs schrijven
effectief in een andere taal, in het bijzonder in het Engels, maar de
meeste Maltezen zelf zullen als Maltese literatuur beschouwen de
gemeenschap van auteurs die quasi exclusief of hoofdzakelijk
hebben geschreven in het Maltees.
Uitgaande van deze voorafgaande premisse kan men stellen dat de
Maltese literatuur in het algemeen wordt ingedeeld in twee
periodes:
* de pre-onafhankelijke (Malta werd onafhankelijk van
Groot-Brittanië in 1964) romantische literatuur gedomineerd door
de figuur van Malta’s nationale dichter en Katholieke priester KARM
PSAILA, alsook de invloed van andere dichters en romanschrijvers
zoals Ruzar Briffa, Anton Buttigieg, Guzé Galea, Karmenu, Vassallo
en Guzé Chetcuti.
* De post-onafhankelijke zgn. “moderne” literatuur van
schrijvers die initieel reageerden tegen de standaarden van literaire
percepties en idealiseringen van de Maltese natie door de romantici
en die op bepaalde manieren revolteerden tegen de inhoud en vorm
van de canon. Deze golf van post-Onafhankelijke schrijvers wordt
vertegenwoordigd door schrijvers als Daniel Massa, Achille Mizzi,
Victor Fenech, Oliver Friggieri, Frans Sammut en Alfred Sant.
Anderen nemen dan weer aan dat de nieuwe generatie van
schrijvers die op de voorgrond traden van het literair gebeuren in
Malta in de jaren ’90 “de Nieuwe Schrijversbeweging” vomden zoals
de zgn. Inizjamedgroep opgericht in 1998 en de Pozijaplusclub die
regelmatig publieke optredens organiseerde als aanvulling op de
door Inizjamed opgezette lokale en internationale schrijfprojecten
en workshops.
Schrijfster en academicus Maria Grech Ganado stelt dat er nooit
“zoveel literair talent is gerijpt op het Maltese eiland sinds de jaren
zestig” als nu. Een “groeiend aantal jonge Maltezen hebben al op
eigen kracht naam weten te maken, niettegenstaande het extreem
moeilijk is voor nieuwe schrijvers om proza te kunnen publiceren,
om niet te spreken van de praktische onmogelijkheid om poëzie uit
te geven.
Immanuel Mifsud, de dichter waarover wij het in deze bijdrage
hebben, is volgens haar “de meest bekende van de nieuwe
beweging”. Mifsud heeft sedert 1991 niet minder dan vijf korte
verhalenbundels gepubliceerd in de Maltese taal en eentje in het
Engels nl. Happy Weekend (Midsea Books 2006) met vertalingen
van enkele van zijn meest bekende werken. Hij publiceerde ook
vier dichtbundels in het Maltees, waarvan er twee (Polska-
Slovensko, 2004 en km, 2005) parallel verschenen in het Engels.
Vertalingen in het Engels van Mifsud’s poëzie door Maurice Riordan
verschenen in Confidential Reports (Southword Editions, Ireland,
2005). “Immanuel Mifsud”, beweert de uitgever,” brengt een nieuw
geluid van emotionele oprechtheid in de hedendaagse poëzie.
Confidential Reports vertelt het verhaal van liefde en pijn in
gedichten die rechtlijnig zijn, soms ook duister erotisch, en
doorspekt met geestigheid en humor. Dit is poëzie die zich
aandient zoals de oude rock’n roll – scherp, uitgelaten en diepzinnig
van aard. Mifsud gelijkt op een recalcitrante overjaarse troubadour
die met zijn verbeelding de Middellandse Zee en het Europese
vasteland afschuimt. Het is een boek dat tegelijkertijd lyrisch,
kwetsbaar en transgressief is.”
Belangrijk in dit perspectief ook is te weten dat het werk dat in
feite het begin van de nieuwe stroming in de Maltese literatuur
inluidt Henry Holland’s grotendeels onbekend gebleven
poëziebundeltje L-Artist tat-Trapiz (1996) is geweest. En dat is
geenszins te wijten aan de auteur zelf maar aan de toenmalige
ontbrekende boekinfrastructuur waaronder dient te worden verstaan
een gebrekkig potentieel aan geschikte uitgevers, bekwame
publicisten, critici, TV-presentatoren, leraren, culturele adepten,
festivalorganisators, en niet in het minst waardevolle literaire
periodieken. Dat is meer dan jammer want met zijn nieuwe heldere
stem en perspectieven, de eerlijkheid van zijn literaire taal en de
persoonlijke verhalen die hij vertelde over de recente Maltese
geschiedenis had dit boek gewis en zeker een grote invloed kunnen
hebben op de literatuur gekomen na hem. En dat is niet zomaar
een statement, maar een constatering omdat in zijn boek de lezers
ongetwijfeld een nieuwe Maltese poëzie ontdekken, een literaire
stem die niet kan worden gehoord in het koorgedruis van de
gevestigde auteurs.
Want met zijn plotse en bruuskerende openingszinnen, de
ongebruikelijke verbeelding, de “ruwe” taal, de cerebrale inhoud
levert hij een intrigerend staaltje van oorspronkelijkheid op dat
constant en beklijvend de aandacht trekt van de lezer.
Een andere betekenisvolle ontwikkeling in de literatuur van Malta is
de opkomst van ten minste (er zijn er meer) drie vrouwelijke
auteurs. Met haar sterke verbondenheid met Maltese schrijvers en
literatuur in’t algemeen op een persoonlijke maar ook internationale
basis en met de publicatie van vijf gedichtenbundels, waarvan drie
in ’t Maltees, heeft Maria Grech Ganado bijgedragen tot de vorming
en de thema’s van de taal van de nieuwe literatuur. Clare
Azzopardi, met haar intelligent, sterk innovatief en bijwijlen bijtend
proza alsook Simone Inguanez, met haar engagementspoëzie,
hebben voor de Maltese literatuur de poorten geopend voor
vernieuwende literaire experimenten. Dat is ook de verdienste van
nog twee andere belangrijke figuren van de Maltese poëzie nl.
Norbert Bugeja en Walid Nabhan.
Maar zoals reeds gezegd de meest bekende vernieuwer van de
huidige generatie schrijvers is ongetwijfeld Immanuel Mifsud. Zijn
vijf verhalenbundels en drie gedichtenbundels (los van zijn
publicaties in het buitenland) hebben hem bestempeld als een
nijverige verteller van sterke emoties en stoere, vaak pijnlijke en
wanhopige belevenissen. Maar zijn succes ligt ook, en misschien
ook wel meest, in het feit dat hij bewezen heeft een veelzijdig
talent te zijn, zowel omwille van de ruimdenkendheid van zijn
verhalen als om de opbouw, de metafoor en toonzetting die hij
bezigt.
Henri Thijs koos en vertaalde een vijftal gedichten van hem.
VIJF GEDICHTEN VAN IMMANUEL MIFSUD
EEN HANDVOL BLADEREN UIT MALLORCA (Gedichten uit
Formentor)
CATALONIA
2. Biel
Staande op het zand, spreidde een Catalaans dichter
zijn armen wijdopen om de zee te omhelzen.
Hij sprak de taal van golven, en zong het lied van zand.
Hij wilde zeggen: dit is de Middellandse Zee,
waaruit de bergen die reiken tot aan de hemel
werden geboren. Deze zee broedt poëzie uit. Dit
is de zee die haar blauwe inkt krabbelt
op de rotsen in poëzie zo duister dat alleen de zee
haar betekenis kan vatten.
3. Zonder titel 1
De zee is een grote en viriele man
wachtend op de eerste vrouw om te beminnen.
De zee is een mooie zinnelijke vrouw
wachtend op de eerste man om samen
te veranderen in een gedicht vol bloed
gemorst op de witheid van een blad.
4. Zonder titel 2
De zee komt langzaam nader. Rustig.
Met bedaarde tonen van de treurige. Met pijn.
Met de trage stap van hen die oud zijn en wachten.
Zij benadert je om je nat te maken, te beminnen,
stevig vast te pakken, te sussen, en in slaap
te wiegen.
De zee komt langzaam nader. Rustig.
5. Laia
Jij speelt met het water als een klein meisje;
jij rolt je broek op en steekt je haar omhoog;
en lacht terwijl je de kiezelsteen laat glijden
over de stille zee van Formentor.
Jouw ogen zijn de kleur van mijn ontzettend
verdriet
dat er mij doet aan denken dat dit slechts een andere uitstap is
zoals al de andere die ik nog steeds in mij bewaar
en dat jij slechts een ander verhaal bent zonder einde.
EEN HANDVOL BLADEREN UIT VALLDEMOSSA
Voor een oude patio in Valldemossa
Aan Jana
In deze oude patio in Valldemossa
bloeien witten rozen die je doen stilstaan en
luisteren hoe ze dezelfde wals spelen
als deze groeiend uit Chopin’s zieke vingers,
die probeerden traantjes te zaaien op het klavier.
Staande voor deze oude patio in Valldemossa
maakte ik even een foto van een witte roos,
en hoorde hoe ze mij met haar adem eraan herinnerde
dat het leven niet hier is maar elders.
Bron: The Drunken Boat
(geplaatst op 18-05-2008)
terug naar boven
Immanuel Mifsud (°1967, Malta) inleiding en vertaling: Henri Thijs
|