| Copyright © 2002/ 2004: Het Prieeltje Online. All rights reserved. Webdesign: Henri Thijs. Niets uit deze uitgave mag worden gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. 't (muzen-)Koeriertje, Het Oog van de Roos en Het Prieeltje Online zijn trademarks van Het Prieeltje v.z.w., Demerstraat 32 bus 7, 3290 Diest. (België). Tel. 013/33.55.16. Deze site kan best worden bekeken met en werd speciaal geconcipieerd voor de standaardschermresolutie van 800 x 600. |
 | |  | |  | |  | |  | |  |
| ANDREW MOTION (BRITSE POËZIE) keuze en vertaling: Henri Thijs |
“Poëzie als een erudiet moeras” door Henri Thijs
De Britse dichter Andew Motion omschrijft zelf het schrijfproces als volgt:
“Mijn gedichten zijn het product van een relatie tussen een kant van mijn geest die
bewust en alert is, erudiet en manipuleerbaar, en een andere kant die zo vunzig is als
een stinkend moeras. Ik kan niet voorspellen wanneer deze relatie vruchten zal
afwerpen. Als ik probeer ze daartoe te brengen, houd ik mij slechts bezig met ofwel
de ene of de andere kant van mijn geest, en doe ik het gedicht daaronder lijden.
Ik wil dat mijn geschriften zo helder zijn als water. Geen opgesmukte taal en weinige
kunstgrepen. Ik wil dat de lezers in staat zijn door de algehele buitenlaag een diepe
kijk te nemen in het moeras. Ik wil hun het gevoel geven dat zij zich bevinden in een
wereld die zij dachten te kennen, maar die vreemder overkomt, meer beladen en
verwarrend dan zij zich voorstelden. In feite is het scheppen van deze wereld een
grotere theatrale operatie dan het schrijven doet vermoeden, en het is deze discretie
over het doorleefd aanvoelen, en het sterk aanvoelen zelf, die mij doen terugvallen op
de schrijvers die ik het meest bewonder: Wordsworth, Edward Thomas, Philip Larkin.”
Professor Andrew Motion werd geboren in Londen op 26 oktober 1952, en
onderwees Engels aan de University College te Oxford. Hij deed dat ook aan de
Universiteit van Hull (1976-1981) en ontmoette er de dichter Philip Larkin. Hij was
uitgever van Poetry Review (1981-1983) en gedurende zes jaren poëzieredacteur en
directeur van de Londense uitgeverij Chatto & Windus. Hij volgde Malcolm Bradbury
op als professor in Creatief Schrijven aan de universiteit van East Anglia en is lid van
de Royal Society of Literature. Sinds 1996 was hij voorzitter van de Arts Council of
England’s Literature Panel. Als een geprezen dichter, criticus, biograaf en docent,
werd hij benoemd tot “Poet Laureate” in 1999 in opvolging van Ted Hughes.
Hij kreeg de Newdigate Prijs te Oxford voor zijn gedicht “Inland” opgenomen in zijn
eerste poëziebundel The Pleasure Steamers (1977). Andere poëziepublicaties volgden
zoals: Independence (1981), Secret Narratives (1983), Dangerous Play: Poems 1974-
1984, waarmee hij de Mail on Sundayl John Llewellyn Rhys-prijs won in 1984,
Natural Causes (1987), dat bekroond werd met de Dylan Thomasprijs, The Price of
Everything (1994), Salt Water (1997) en Selected Poems 1976-1997 (1998).
Motion is ook de auteur van verschillende eervolle biografieën zoals: The Lamberts:
George, Constant and Kit (1986), bekroond met de Somerset Maughamprijs, Philip
Larkin: A Writer’s life (1993) eveneens bekroond met de Whitbread Biography
Award, A life of John Keats (1997), en Wainewright the Poisoner (2000). Hij woont
in Londen met zijn vrouw en drie kinderen. Zijn meest recente publicatie Public
Property werd gepubliceerd in september 2002.
Andrew Motion kwam in de belangstelling in het midden van de zeventiger jaren met
indirecte en gesloten verhalen die voor een tijdje schenen te wijzen in de richting van
een nieuwe school. Zijn aanbeden model hiertoe was Edward Thomas, en hij bleek
zichzelf te situeren in de Hardy-Larkinstroming van de Engelse poëzie. Maar zijn
poëzie was toch exotischer, speelser en extraverter dan de genoemde voorbeelden.
De inhoud van zijn tweede publicatie Secret Narratives (1983) gaf duidelijk de sleutel
prijs van zijn toegepaste techniek in die periode. Die gedichten waren meer prozaïsch
en hun verhalen betrekken vertellingen in de plot die vaak bruusk en met verrassingen
worden onderbroken, zoals in The Letter, het gedicht dat bekroond werd met de
Arvon Poetry Competitionprijs in 1980: een meisje heeft een liefdesbrief ontvangen en
neemt die mee buiten het huis om zijn spannende inhoud te lezen in een open veld van
Zuid-Engeland; we zijn in het jaar 1940, en een beschadigd Duits vliegtuig valt uit de
lucht zo kortbij haar dat ze de piloot kan zien in de cockpit. Het vliegtuig crasht en de
piloot wordt dood uitgeworpen in het gras.
Zijn verhalen zijn deze van goede Engelse families uit het thuisland, vaak gesitueerd in
koloniale situaties.
Langzamerhand kregen deze verhalen meer autobiografische tinten. Cruciaal hierbij
was de lange, aanslepende dood van zijn moeder na een verkeersongeval.
Herhaaldelijk komt dit thema terug in zijn werk. Deze meer persoonlijke gedichten
stralen vaak ook een sfeer van vervreemding uit zoals blijkt in het bekende
liefdesgedicht “You Do, I Do:” waar hij stelt: “ I feel a stranger to myself// and all the
lives I’ve led”. Heel vaak herwerkt hij ook zijn gedichten om ze een andere vorm mee
te geven, zoals bij voorbeeld in het gedicht “Bro” gepubliceerd in Natural Causes waar
het idee van de zoektocht naar de bronnen van de Thames aan de orde is, thema dat
ook terugkomt later in zijn bundel Salt Water. Dit idee van de “zoektocht naar de
bronnen” komt trouwens heel vaak voor in zijn poëzie.
Verschillende gedichten van Motion behandelen ook, nu eens realistisch en dan weer
imaginair, het thema van de “gewelddadige inbreuk van de huiselijke vrede”. In het
gedicht “Close” uit zijn bundel “Love in a Life” (1991), stelt hij zichzelf voor als een
weggewaaide van vrouw en kinderen door een golf op het strand. Denkbeelden van
gelukzaligheid in zijn werk worden steeds ondermijnd door de vrees voor brutale
beëindiging. Zoals Sebastian Faulks – wiens sensibiliteit Motion in bepaalde opzichten
evenaart – wordt hij gefascineerd door de eerste wereldoorlog, waaraan hij trouwens
een zeer lang gedicht wijdde in de bundel “The Price of Everything” (1994).
Motion werd Poet Laureate in 1999 en oefent deze job uit met een intensiteit als
niemand ooit tevoren. Zo schreef hij al gedichten over verscheidene publieke
gebeurtenissen zoals de Paddington Rail –crash en leende hij zijn naam en een gedicht
voor campagnes gevoerd door Tuc en de Childline. Deze ambassadeursrol van de
poëzie schijnt hem dus goed te liggen en is duidelijk van aard om zijn talent nog meer in
de verf te zetten.
Henri Thijs koos en vertaalde twee gedichten van Andrew Motion:
TWEE GEDICHTEN VAN ANDREW MOTION
OP ZOLDER
Al weten wij
dat jouw kleren nooit meer
zullen worden gedragen, toch
bewaren we ze boven in een
gesloten kast.
Soms kniel ik daar neer.
Ze betastend probeer ik
de tijd te doen herleven dat
jij ze droeg, probeer mij ook
te herinneren hoe de vorm was
van je arm en pols.
Mijn handen glijden dan
in holle, onzichtbare mouwen,
aarzelen even en rapen
stalen van de herinnering op:
een groene vakantie, een rood doopsel,
al jouw onvoltooide levens
die in donkere zomers vervagen,
en in mijn hoofd dringen als stof.
HET LEGAAT
Assen hebben haar verspreid,
haar geld verloochent haar.
Maar ik zit hier aan het
bureel dat ze mij liet
te kijken hoe de lamp
haar fonkelende levens terug
opwekt:
laag na laag erf ik
hun heldere onsterfelijkheid,
waar op het eind mijn hand
mijn inboedel zal toewijzen
aan kinderen of vrienden,
voor hij terug de hare wordt,
En dan weer wordt vervangen
in verre, onbewoonde kamers,
zichzelf steeds opnieuw overschrijvend
als de schaduwen die hem nu volgen,
en zich ontkrullen in stilte
op gedrukt papier en huid.
terug naar boven
De Britse dichter Andew Motion omschrijft zelf het schrijfproces als volgt:
“Mijn gedichten zijn het product van een relatie tussen een kant van mijn geest die
bewust en alert is, erudiet en manipuleerbaar, en een andere kant die zo vunzig is als
een stinkend moeras. Ik kan niet voorspellen wanneer deze relatie vruchten zal
afwerpen. Als ik probeer ze daartoe te brengen, houd ik mij slechts bezig met ofwel
de ene of de andere kant van mijn geest, en doe ik het gedicht daaronder lijden.
Ik wil dat mijn geschriften zo helder zijn als water. Geen opgesmukte taal en weinige
kunstgrepen. Ik wil dat de lezers in staat zijn door de algehele buitenlaag een diepe
kijk te nemen in het moeras. Ik wil hun het gevoel geven dat zij zich bevinden in een
wereld die zij dachten te kennen, maar die vreemder overkomt, meer beladen en
verwarrend dan zij zich voorstelden. In feite is het scheppen van deze wereld een
grotere theatrale operatie dan het schrijven doet vermoeden, en het is deze discretie
over het doorleefd aanvoelen, en het sterk aanvoelen zelf, die mij doen terugvallen op
de schrijvers die ik het meest bewonder: Wordsworth, Edward Thomas, Philip Larkin.”
Professor Andrew Motion werd geboren in Londen op 26 oktober 1952, en
onderwees Engels aan de University College te Oxford. Hij deed dat ook aan de
Universiteit van Hull (1976-1981) en ontmoette er de dichter Philip Larkin. Hij was
uitgever van Poetry Review (1981-1983) en gedurende zes jaren poëzieredacteur en
directeur van de Londense uitgeverij Chatto & Windus. Hij volgde Malcolm Bradbury
op als professor in Creatief Schrijven aan de universiteit van East Anglia en is lid van
de Royal Society of Literature. Sinds 1996 was hij voorzitter van de Arts Council of
England’s Literature Panel. Als een geprezen dichter, criticus, biograaf en docent,
werd hij benoemd tot “Poet Laureate” in 1999 in opvolging van Ted Hughes.
Hij kreeg de Newdigate Prijs te Oxford voor zijn gedicht “Inland” opgenomen in zijn
eerste poëziebundel The Pleasure Steamers (1977). Andere poëziepublicaties volgden
zoals: Independence (1981), Secret Narratives (1983), Dangerous Play: Poems 1974-
1984, waarmee hij de Mail on Sundayl John Llewellyn Rhys-prijs won in 1984,
Natural Causes (1987), dat bekroond werd met de Dylan Thomasprijs, The Price of
Everything (1994), Salt Water (1997) en Selected Poems 1976-1997 (1998).
Motion is ook de auteur van verschillende eervolle biografieën zoals: The Lamberts:
George, Constant and Kit (1986), bekroond met de Somerset Maughamprijs, Philip
Larkin: A Writer’s life (1993) eveneens bekroond met de Whitbread Biography
Award, A life of John Keats (1997), en Wainewright the Poisoner (2000). Hij woont
in Londen met zijn vrouw en drie kinderen. Zijn meest recente publicatie Public
Property werd gepubliceerd in september 2002.
Andrew Motion kwam in de belangstelling in het midden van de zeventiger jaren met
indirecte en gesloten verhalen die voor een tijdje schenen te wijzen in de richting van
een nieuwe school. Zijn aanbeden model hiertoe was Edward Thomas, en hij bleek
zichzelf te situeren in de Hardy-Larkinstroming van de Engelse poëzie. Maar zijn
poëzie was toch exotischer, speelser en extraverter dan de genoemde voorbeelden.
De inhoud van zijn tweede publicatie Secret Narratives (1983) gaf duidelijk de sleutel
prijs van zijn toegepaste techniek in die periode. Die gedichten waren meer prozaïsch
en hun verhalen betrekken vertellingen in de plot die vaak bruusk en met verrassingen
worden onderbroken, zoals in The Letter, het gedicht dat bekroond werd met de
Arvon Poetry Competitionprijs in 1980: een meisje heeft een liefdesbrief ontvangen en
neemt die mee buiten het huis om zijn spannende inhoud te lezen in een open veld van
Zuid-Engeland; we zijn in het jaar 1940, en een beschadigd Duits vliegtuig valt uit de
lucht zo kortbij haar dat ze de piloot kan zien in de cockpit. Het vliegtuig crasht en de
piloot wordt dood uitgeworpen in het gras.
Zijn verhalen zijn deze van goede Engelse families uit het thuisland, vaak gesitueerd in
koloniale situaties.
Langzamerhand kregen deze verhalen meer autobiografische tinten. Cruciaal hierbij
was de lange, aanslepende dood van zijn moeder na een verkeersongeval.
Herhaaldelijk komt dit thema terug in zijn werk. Deze meer persoonlijke gedichten
stralen vaak ook een sfeer van vervreemding uit zoals blijkt in het bekende
liefdesgedicht “You Do, I Do:” waar hij stelt: “ I feel a stranger to myself// and all the
lives I’ve led”. Heel vaak herwerkt hij ook zijn gedichten om ze een andere vorm mee
te geven, zoals bij voorbeeld in het gedicht “Bro” gepubliceerd in Natural Causes waar
het idee van de zoektocht naar de bronnen van de Thames aan de orde is, thema dat
ook terugkomt later in zijn bundel Salt Water. Dit idee van de “zoektocht naar de
bronnen” komt trouwens heel vaak voor in zijn poëzie.
Verschillende gedichten van Motion behandelen ook, nu eens realistisch en dan weer
imaginair, het thema van de “gewelddadige inbreuk van de huiselijke vrede”. In het
gedicht “Close” uit zijn bundel “Love in a Life” (1991), stelt hij zichzelf voor als een
weggewaaide van vrouw en kinderen door een golf op het strand. Denkbeelden van
gelukzaligheid in zijn werk worden steeds ondermijnd door de vrees voor brutale
beëindiging. Zoals Sebastian Faulks – wiens sensibiliteit Motion in bepaalde opzichten
evenaart – wordt hij gefascineerd door de eerste wereldoorlog, waaraan hij trouwens
een zeer lang gedicht wijdde in de bundel “The Price of Everything” (1994).
Motion werd Poet Laureate in 1999 en oefent deze job uit met een intensiteit als
niemand ooit tevoren. Zo schreef hij al gedichten over verscheidene publieke
gebeurtenissen zoals de Paddington Rail –crash en leende hij zijn naam en een gedicht
voor campagnes gevoerd door Tuc en de Childline. Deze ambassadeursrol van de
poëzie schijnt hem dus goed te liggen en is duidelijk van aard om zijn talent nog meer in
de verf te zetten.
Henri Thijs koos en vertaalde twee gedichten van Andrew Motion:
TWEE GEDICHTEN VAN ANDREW MOTION
OP ZOLDER
Al weten wij
dat jouw kleren nooit meer
zullen worden gedragen, toch
bewaren we ze boven in een
gesloten kast.
Soms kniel ik daar neer.
Ze betastend probeer ik
de tijd te doen herleven dat
jij ze droeg, probeer mij ook
te herinneren hoe de vorm was
van je arm en pols.
Mijn handen glijden dan
in holle, onzichtbare mouwen,
aarzelen even en rapen
stalen van de herinnering op:
een groene vakantie, een rood doopsel,
al jouw onvoltooide levens
die in donkere zomers vervagen,
en in mijn hoofd dringen als stof.
HET LEGAAT
Assen hebben haar verspreid,
haar geld verloochent haar.
Maar ik zit hier aan het
bureel dat ze mij liet
te kijken hoe de lamp
haar fonkelende levens terug
opwekt:
laag na laag erf ik
hun heldere onsterfelijkheid,
waar op het eind mijn hand
mijn inboedel zal toewijzen
aan kinderen of vrienden,
voor hij terug de hare wordt,
En dan weer wordt vervangen
in verre, onbewoonde kamers,
zichzelf steeds opnieuw overschrijvend
als de schaduwen die hem nu volgen,
en zich ontkrullen in stilte
op gedrukt papier en huid.
terug naar boven
